Het land is in de ban van een mogelijke eventuele Elfstedentocht. Hoewel we er nog lang niet zijn, wordt er volop gespeculeerd. Voorzitter van de Friesche Elf Steden Wiebe Wieling heeft het vanochtend in de persconferentie over de nog slechte ijstoestand in het zuidoosten van de provincie. Drachten hoort er in zijn ogen kennelijk bij. Da's harstikke mooi! Maar hij heeft zich vergist: hij bedoelde natuurlijk de zuidwesthoek van de provincie...

Niettemin kunnen wij ook nadenken wat we als Smallingerland kunnen doen als die Elfstedentocht zich daadwerkelijk gaat aandienen. Hoe laten wij ons zien in dit Elfstedengeweld? We zijn benieuwd naar jullie gedachten daarover! Laat het maar weten!

En voor het overige laten we de natuur nog maar even haar gang gaan...

Alweer de laatste week

Inmiddels ben ik alweer een paar dagen thuis. Een verslag van de belevenissen van de laatste week:

Zondagochtend 31 juli werden we vroeg gewekt, de zon scheen fel, de haven lag vol met boten met toeschouwers en ook op de kade stonden veel mensen. Het was tijd om met z’n allen uit te varen. Wat een spektakel, tienduizenden mensen aanschouwden hoe alle Tall Ships de haven uitvoeren, allen met de zeilen gehesen. Eenmaal uit het fjord gezeild zijn we op de motor verder gegaan naar de startlijn. Deze lag ongeveer tien mijl uit de kust, we moesten op een bepaalde tijd tussen twee marineschepen doorzeilen. De start was volgens  mij spannender dan bij het skûtsjesilen. Drie grote Tall Ships die tegelijkertijd tussen de twee marineschepen door zeilden. Wij hadden aan beide zijden een paar meter over. Een ander Nederlands schip moest ten einde raad de motor gebruiken, om zich er tussen uit te manoeuvreren. ’s Avonds waren overal aan de horizon grote masten te zien, een prachtig gezicht.

Jammer genoeg viel er de volgende dag een windstilte. We dobberden met hoogstens 0,6 knopen over de zee. We gingen zelfs achteruit want de stroming was sterker dan de windkracht… ’s Avonds laat kwam via de marifoon het bericht binnen dat meerdere schepen zich terug hadden getrokken, omdat zij voor de kust lagen en geen kant meer op konden zonder de motor te gebruiken. De jury heeft toen besloten dat woensdag 3 augustus om 12.00 uur de finish ergens op zee zou liggen. Wie er het dichtste bij zou zijn, had gewonnen. Wij zijn als 19e gestart en als 11de geëindigd. De volgende dagen zijn we door gezeild met een hardere wind door het Skagerrak en het Kattegat. Donderdagmiddag hebben we voor de kust van Zweden geankerd, gezwommen en gebarbecued. Later die avond de zeilen weer gehesen en de hele nacht met een erg harde wind verder gezeild richting einddoel Halmstad in Zweden. Alles wat los op het schip stond, viel en veel mensen waren weer zeeziek. ’s Nachts overstag en de zeilen gestreken, tijdens harde wind en veel regen. Een bijzondere afsluiting van het zeilen op zee om ook nog dit ruige weer mee te maken.

Het weekend in Halmstad leek veel op dat in Stavanger. Beide evenementen zijn festijnen die voor mij onvergetelijk geworden zijn, vooral omdat je het op een volledige andere manier meemaakt dan een toerist. Een week op zee zijn is  ook iets wat je niet zomaar weer in je leven mee zult maken, de oneindige zee waar je soms een booreiland ziet en verder alleen maar stilte. ’s Nachts de wachten draaien, zeilen met geen of juist met hele harde wind, zwemmen in de Noordzee naast een dobberende Thalassa en vissen op makreel zijn zomaar een paar belevenissen die niemand mij meer zal afnemen. Als je ooit de kans krijgt om ook zo’n reis mee te maken, pak die dan met beide handen aan! Het was prachtig, mede door de contacten die je met buitenlandse jongeren kunt leggen op je eigen schip of bij ontmoetingen in de havens.

Ik ben heel blij dat ik door de gemeente Smallingerland in de gelegenheid ben gesteld om mee te gaan met de Thalassa.
Bedankt!
 

Tha-ta-las-sa,  Tha-ta-las-sa !

Alle Tall Ships lagen 3 dagen in Stavanger voor het publiek en daarna voeren ze uit voor de zeilwedstrijd. Ieder schip werd opgeroepen een voor een via de marifoon opgeroepen om de haven uit te varen, zo konden de schepen buiten de haven per klasse met de race starten.
Het uitvaren met het schip de Thalassa was een leuke en vrolijke ervaring, die ik niet snel zal vergeten.
Iedereen aan boord stond aan dek. We zwaaiden naar de duizenden mensen op de kade en op de eilanden. Het leukste van de uitvaart was, dat we opvielen tussen de andere schepen. We draaiden namelijk toepasselijke muziek “We are the World, We are the Children”. Als trainees kozen we dit lied uit, omdat aan boord van een Tall Ship meer dan de helft van de bemanning tussen de 15-25 jaar moet zijn. De jonge trainees zijn een nieuwe generatie die leren zeilen op de oude schepen.



Ongelofelijke fanatieke strijd
De start was een fanatieke strijd en ik kon mijn ogen niet geloven. De startlijn bestond uit twee marineschepen en alle schepen wilden zo dicht mogelijk langs het schip, wat het meeste in de wind dreef. Voor de start hees ieder Tall Ship alle zeilen en de motor bleef aan tot op de startlijn. Op de startlijn gingen de motoren uit. Ik zag dat gebeuren bij de 'Stad Amsterdam'. Dat schip voer voor de Thalassa uit langs een marineschip. Niet veel later zeilde de Thalassa langs het marineschip hoog aan de wind en de afstand tussen de schepen was 2 meter. Ongelofelijk weinig!
Aan de andere kant van Thalassa voer een ander schip op 6 meter afstand. Dat was niet spannend, maar toen zeilde de 'Loth Loriën' met een rotgang tussen de Thalassa en de 'Cedon' door. De ruimtes tussen de schepen was maar een paar meter. Ik stond aan dek en dacht dat de raas van de Loth Loriën gingen breken en de giek in tweeën zou springen. 
Volgens de kapitein en de stuurman bevonden we ons wel in een benauwde situatie, maar verder was er was niets aan de hand, zeiden ze. We hoefden niet naar binnen of naar het achterdek. Via de marifoon hoorde de kapitein namelijk, dat de twee schepen de motoren opnieuw moesten starten voor een uitwijkingsmanoeuvre. Dat was maar goed ook, want de "Tha-ta-las-sa" kon geen kant op en dat was spannend.

Geen wind meer
De start was spectaculair, maar na een dag zeilen was er geen wind meer. Geen enkel schip kon het way-point aan de westkust van Denemarken voor dinsdag bereiken. Aan boord vroeg ik aan de kapitein wanneer een race wordt ingekort of afgeblazen. Zijn antwoord: als het zeilen met 0,2 knopen door blijft gaan en andere schepen gaan harder dan wordt de race ingekort. En het was afhankelijk van het schip dat achteraan zeilt, want dat moet ook op tijd in Halmstad aankomen. Daar bereidde men zich voor op het evenement Sail.



Gelukkig zeilden we dinsdag met een snelheid van 2,5 knopen en ander schepen hadden soms geen of nauwelijks wind. De 'Morgenster' was een van die schepen. Het schip dobberde aan de zuidkust van Noorwegen. Via de marifoon maakte de kapitein van o.a. de Morgenster duidelijk om de race te stoppen door de reis voor te zetten met de motor. In het stuurhuis werd mij verteld, dat aan de kust meestal meer wind is. Maar aan de kust is ook meer stroming. Dat kan erg nadelig zijn als er geen wind is. Waarschijnlijk dreef de 'Morgenster' naar de rotsen door die stroming. Een race stoppen gebeurt bijna nooit…

Stuurhuis
Ik was tijdens de race vaak in het stuurhuis, want ieder uur moesten de coördinaten worden genoteerd, de windkracht en de koers. Vervolgens werden die gegevens naar de organisatie gestuurd. Zo werden we in de peiling gehouden. Als ik of andere trainees ons niet meldden in het stuurhuis en we zouden de gegevens niet doorgeven, dan ontstond er onenigheid met de kapitein.
Als de organisatie niet de coördinaten van een Tall Ship had ontvangen, werd dat eerst even aangekeken. Toch werd er dan wel een melding afgegeven naar andere schepen. Alle “toetsers en bellen” zouden afgaan bij de organisatie als een schip 3 x de coördinaten niet had doorgegeven. Als er alarm zou worden geslagen, zouden reddingsbrigades vanuit Noorwegen, Denemarken en Zweden een zoekactie beginnen net als traumahelikopters uit de omgeving.
Het stuurhuis was voor mij het mooiste plekje. En de coördinaten noteren in het logboek vond ik leuke taak. Andere trainees maakten zelfs de zeekaart na, want op een nagemaakte kaart konden de posities van andere schepen worden ingetekend. Op de kaart konden we de zeilkoersen van andere schepen ontdekken. Dat vond ik tof.

Ingekort
De organisatie besloot om woensdagmiddag 12 uur dat de schepen moesten finishen. Welke schip het dichtst bij het way-point was gekomen, won de race! De Thalassa startte als 19de en eindigde als 11de en dat was niet slecht!
Toen de race was afgelopen zeilde de Thalassa verder, want het schip had een snelheid van 6 knopen en op de motor voer het schip precies even snel. Na de wedstrijd bevonden niet alle trainees zich meer in het stuurhuis, zo gingen de jongens vissen. Ze haalden veel makrelen binnen en ook een paar keer rode poon. De kapitein en kok vonden het een prima idee om de vis op te eten. Het diner was die avond super. Bij meeste van ons “liep het water uit de mond” tijdens het fileren van de vers gebakken vis. Niet alle vis kwam op. De rest ging in de vriezer. Na het eten streken we met elkaar de zeilen en gingen we op de motor verder varen naar Zweden. Het was nog anderhalve dag varen.

De volgende dag voeren we rond 2 uur langs de Zweedse kust. De kust bestond uit rotsen en af en toe stonden er huizen op. De zeekust van Zweden is verschrikkelijk mooi. Iedere foto die ik maakte lijkt op een ansichtkaart of een natuurposter. Het schip ging voor de kust voor anker, zo wilde de kapitein eventjes een duik nemen in het zoute water en de kok wilde graag barbecuen. Het vlees moest namelijk op want de vriezer was ’s nachts kapot gegaan.

Laten zien wat het schip kan
De laatste nacht van donderdag op vrijdag wilde de kapitein zeilen. Dat was geen probleem. De wind kwam uit een gunstige richting, zo konden we direct aansturen op Halmstad.
Het schip ging 8,5 knoop en dat was ontzettend leuk. Ik dacht echt: mooi zeilen! Helaas, die nacht nam de wind toe. Het schip haalde die nacht met 800 m2 zeil een top snelheid van 10 knopen. Dat was niet alles, zo ging het schip 30 graden scheef. Een aantal trainees die geen wacht hadden van 8 uur ’s avonds tot 12 uur ’s nachts gleden op plasticzakken van de ene kant naar de andere kant door het schip. Niet alleen trainees gleden heen en weer, het bestek en de stoelen vlogen ook door de salon.
 


Voor mij ging het schip iets te schuin, want toen in bed lag spoelde het water rond in mijn patrijspoortje. Ik kon louter en alleen met cynisme denken: "leuk doorkijkje!"
Ik deed snel de stalen klep dicht. Zo hoorde ik het water minder luid ronddraaien en klotsen tegen het raampje. Als ik ’s morgen wakker werd, deed ik eerst de klep omhoog van het partijspoortje om te kijken of we scheef gingen. Het schip ging meestal al schuin bij windkracht 3 en dan zag ik het water “rondspoelen” voor het glas. Het was net alsof ik keek naar een centrifuge…

Zeg het met foto's!

Aan het begin van de reis hebben we anderhalve dag met z´n allen over de reling  gehangen. Na een zeiltocht van vier dagen zijn we aangekomen in Noorwegen. Daar was ons een rondvaart beloofd maar de werkelijkheid was wel even anders. We hebben een klif beklommen met de naam "Preikestolen" (preekstoel) die 605 meter boven Lysefjord uitsteekt.
Dat was een wandel/klim tocht van 3.8 km die zeker de moeite waard is.

Een dag later zijn we uitgezwaaid door duizenden mensen. Zo vertrekken we naar het startpunt van de race. In het begin hadden we niet veel geluk met de wind. Dat veranderde later.

In Halmstad was de "crewparade". We waren er bijna te laat voor! Er deden 2.000 crewleden mee uit alle landen. De eerste avond in Stavanger ontstond er een feest op de Thalassa. Toen we door Halmstad liepen werd ons gevraagd of de bar die avond weer open was. We hebben dus wel indruk gemaakt!

Deze bel wil eigenlijk niemand meer horen! Als je lekker ligt te slapen en je hoort deze bel dan betekent dat:” ALL HANDS ON DECK”. Soms wel 2 keer in de nacht.

Na 1 week hadden we al een hechte groep die goed kon samenwerken en de grootste lol had.
Het was dus ook niet gemakkelijk voor onze gasten uit Zweden om er bij te komen.
Dit kwam deels door de taal maar uiteindelijk hebben we het samen erg leuk gehad.
Ik had deze reis niet willen missen!

Een update van de hand van deelnemer Johannes vanaf Tall Ship Thalassa:

Vrijdag 29 juli 2011

Vandaag was iedereen een stuk beter uitgerust. Eerst maar eens ontbijten en daarna door naar de sportactiviteiten voor alle Tall Ship teams. Er zou door een paar mensen gekanoot worden maar er was iets mis met de mensen die ervoor moesten zorgen dat alle materialen er waren. Dus zijn we naar het touwtrekken geweest waar we eindigden in de semi-finals. Nadat dit was afgelopen ging iedereen zijn eigen weg zoals het centrum in of chillen op de boot. Rond 2 uur was iederen weer op de boot voor het eten. Dit bestond uit gesneden aardappelen en een mix van kaas, melk, boter en knoflook. Hier hadden we ook nog een lekker lapje vlees bij en salade. Het dessert was er niet en dus krijgen we morgen een lekkerder toetje. Rond 3 uur begon de 'crewparade'. Iedereen deed zo gek als wat om de gezellige sfeer er in te houden. Alhoewel we niets hadden gewonnen bleef het feest onverminderd doorgaan. Niet iedereen vond de crewparty een succes. Ik vond het wel erg gezellig.

Zaterdag 30 juli 2011

Vandaag waren  er verscheidende activiteiten georganiseerd waar men zich eerder voor kon inschrijven. Een ding hiervan was de “preekstoel” beklimmen waar het hoogste punt op zich 604m bevond. Het ergste hieraan was dat het bovenaan heel erg mistig was waardoor er niet erg ver kon worden gekeken. Na de klim én het eten was er nog een kort vuurwerk en shanty muziek. Morgen varen we weg om aan de race naar Halmstad te beginnen. Ook zijn er nog tien nieuwe bemanningsleden aan boord gekomen waaronder 8 Zweden, 1 Belg en 1 Engelse.

Zondag 31 juli 2011

Vandaag varen we weer buitengaats. In een grote parade van Tall Ships gaan we de haven uit. Iedereen leek ons wel te volgen in bootjes of gewoon vanaf de kant. Nadat de bel 4 uur had geslagen begon de race en werd iedereen erg fanatiek. Net voor de start was er ook een stoomschip waar de burgemeester van Stavanger opzat. Om dit schip te groeten moest er heel snel een zeil worden neergehaald en weer op getrokken worden. De race ging niet zo heel snel want er stond niet heel veel wind. Verder zijn de weersvoorspellingen ook heel rustig.

Maandag 1 augustus 2011

Gisteren was er bijna geen wind tot pas heel laat in de avond. Er was ook nog een kapot zeil waar een enkeling tijd instak op het weer te repareren. Het eten van vandaag was aardappelen met salade en ijs na. In de late middag waren er een paar jongens aan het vissen welke binnen een korte tijd 150 makrelen hadden gevangen. Dus in de avond hadden we ook nog een visje bij het brood.

Dinsdag 2 augustus 2011

De dag was eigenlijk één en al rust. We moesten alleen wat vaker “tacken”(overstag gaan) omdat de wind wat meer tegenzat. Er zijn ook een paar schepen gestopt met de race omdat ze een verkeerde inschatting hadden gemaakt waar de wind vandaan zou komen.

Woensdag 3 augustus 2011

Vandaag is besloten dat de race stopt bij een bepaald waypoint en dat degene die hier het dichtst bij in de buurt komt heeft gewonnen. Om 12 uur was de race afgelopen en zijn we nog zo’n 47,8 nautische mijlen van het waypoint verwijderd. Hierna zijn we overgegaan op de motor omdat er tegen de wind en stroming in moet worden gevaren. Dit zal doorgaan tot morgen wanneer we het “Skagerak” uit zijn gevaren. Misschien dat we morgen nog gaan zwemmen en BBQ maar dat kan alleen maar als het mooi weer is. In de nacht bleek er ook iets overhit te zijn in de machinekamer. Hierdoor was er constant een alarm in de stuurhut. Toen uiteindelijk het probleem was opgelost, keerde de rust weer.



Donderdag 4 augustus 2011

Het weer was zo lekker dat we konden zwemmen en barbecuen. Het leek meer op een vrije dag dan dat we wat moesten doen. Toen we rond 5 uur weggingen stak er een 5 Beaufort wind op waar we mooi mee gingen zeilen. Dit ging op zich best wel hard en schuin voor velen. Het gangboord kwam gedeeltelijk in het water. Er gebeurden ook nog een paar ongelukjes, maar gelukkig niets ernstigs. In de nacht moest er ook nog overstag worden gegaan dus moest iedereen op nat dek lopen met een helling van 15 tot 20 graden. Gelukkig ging dit allemaal redelijk vlekkeloos.

Vrijdag 5 augustus 2011

Vandaag zijn we in de haven aangekomen rond 12 uur. Toen het 3 uur was ging het schip weg met een groep bezoekers voor een rondvaart. Ook in Halmstad waren allemaal verschillende dingen georganiseerd. Menigeen wilde liever wat bijkomen van de reis. ’s Avonds was er nog tijd over om de stad in te gaan of bij de kermis te kijken. Velen waren al in de stad geweest toen het schip 's middags met gasten een rondvaart maakte. Later die avond hadden we nog weer een "aankomstbiertje". Dat veranderde in een klein feestje.

Zaterdag 6 augustus 2011

Vandaag hadden we de crewparade met de prijsuitreiking. De crewparade was deze keer wel minder uitbundig omdat iedereen redelijk vermoeid was maar ook doordat de bemanning er niet bij kon zijn. Er was weer een rondvaart gepland met gasten. Na de crewparade was er weer een crewparty. Die vond ik deze keer een stuk mooier dan bij Stavanger. Dit kwam doordat er meer entertainment was ingehuurd zoals een robotman, fire dancers en een acrobaat die aan een touw aan het plafond bungelde. Nadat het feest afgelopen was ging iedereen weer terug naar het schip om vervolgens bezig te gaan met inpakken voor de terugreis. Een enkeling heeft niet eens geslapen. De volgende dag ging de bus om 7 uur weg. Elf uur later kwamen we aan in Harlingen.

Het is wel jammer dat het voorbij is, maar ik denk dat ik volgend jaar weer ga.


 

Zondagochtend 31 juli, een update van Tjerk Hidde:

We gaan de haven bijna weer uit, we hebben hier vier geweldige dagen gehad. Er waren zo’n 4000 jongeren van verschillende schepen in de haven van Stavanger. Het was erg leuk om met allemaal nieuwe mensen te praten over het zeilen natuurlijk, maar ook over de landen waar ze vandaan komen, wat ze studeren etc.
Donderdagmiddag was het begin van het weekend, dus veel Noren waren aanwezig in de haven. Eenmaal aan wal konden we de stad bekijken, andere schepen bezoeken en de haven bekijken. Die stond geheel in teken van dit evenement. Vrijdag waren er sportactiviteiten georganiseerd voor alle bemanningsleden, zoals touwtrekken en kanoën. ’s Avonds hebben wij van de Thalassa een feest georganiseerd op het schip. Veel bemanning van andere schepen kwam langs!

Zaterdagochtend zijn we vroeg met de ferry het fjord overgestoken, waar bussen klaar stonden om ons naar "Preikestolen" (een berg in de vorm van een "preekstoel", hoog boven het fjord, red) te vervoeren. We hebben daar met z’n allen de berg beklommen om een schitterend uitzicht te bewonderen. Helaas was het mistig. We liepen tussen de bergmeren, watervallen en heel veel rotsen door. Jammer dat bijna de hele haven aan deze activiteit mee wilde doen, daardoor was het erg druk…
Toen we terug kwamen waren tien Zweden gearriveerd, die met ons mee zeilen naar Halmstad. We hebben dus voor de komende dagen weer genoeg gespreksstof!

Het grootste spektakel moet nog komen: de uitvaart van alle Tall Ships. Ze verwachten tienduizenden mensen die langs de kant ons staan uit te zwaaien. De organisatie heeft ons de verplichting opgelegd dat we dicht langs de kant moeten varen en met alle zeilen gehesen zodat het publiek alles goed kan zien. 
 

De haven van Stavanger loopt al behoorlijk vol... 

Ook deelnemer Johannes is in de pen geklommen om de eerste week van de Tall Ship Experience met ons te delen. Lees zijn verhaal per dag hier:

Maandag 25 juli 2011
De eerste dag was voor velen op de boot ook direct de ergste dag van wege de zeeziekte. Bij een enkeling viel dit nog wel mee. De eerste echte maaltijd die we hadden was ratatouille met kip en gekookte aardappelen. Smaakte prima!
De wachten die moeten worden gelopen zijn onderverdeeld in 2 keer een 4 uur shift met telkens 12 uur verschil met de eerste keer.
Eerst gingen we op de motor weg totdat we ongeveer net voorbij de eilanden waren. Hier gingen we over op de zeilen, het hijsen van de zestien zeilen ging redelijk vlot met de nodige uitleg. Later op de avond werd het weer een stuk rustiger zodat we toch over moesten op de motor. De sfeer die er op de boot heerst is gezellig. Iedereen went nog wat aan elkaar maar dat was na 12 uur ook al goed aan het inslijten.

Dinsdag 26 juli 2011
Tijdens de eerste wacht die ik draaide gebeurde er niet zoveel bijzonders. In de stuurhut was het daardoor dus erg gezellig. Omdat we midden op zee zitten en er geen internet aanboord bleek te zijn kunnen we de deadline van de gemeente niet halen (voor Breeduit, red).
We gaan steeds verder noord, maar rond 2 uur was er even een pauze. Er kon worden gezwommen in de Noordzee terwijl het schip rustig dobberde.
De maaltijd bestond vandaag uit nasi met als toetje ijs. Erg lekker! We konden ook mooi buiten eten omdat het erg lekker weer was.
Rond 10 uur gingen de zeilen weer naar beneden omdat de wind steeds zwakker werd. 2 uur later was de zee zo rustig dat het bijna een spiegel leek te zijn.
Ondertussen werd een wedstrijdje georganiseerd waarbij men kan worden uitgedaagd om iets te doen. Na niet al te lange tijd is de eerste er al die de uitdaging aangaat om zo snel mogelijk een dienblad met plastic bekers rond te brengen van het achterschip naar het voorschip.

Woensdag 27 juli 2011
De ochtendschemer met de strakke zee ziet er erg mooi uit. Maar dit duurde niet heel lang omdat de wind steeds meer aanwakkerde in de loop van de ochtend.
Omdat we hele tijd op de motor voeren, was er tijd over om alvast attributen te maken voor de crewparade die wordt gehouden in Stavanger. Het thema is Fryslân en de volgende dingen worden er in verwerkt: Grutte Pier, een windmolen, een schatkist en een spandoek in de vorm van een Friese vlag met de tekst ”See you in Harlingen 2014” dit omdat dan de Tall Ship Race in Harlingen is.
We aten vandaag pasta Bolognese met als desert chocolademousse. Dat werd door velen erg gewaardeerd.
Iedereen was mooi aan het samenwerken om de attributen voor de crewparade af te maken.

Donderdag 28 juli 2011
Er is in de ochtend al land in zicht maar we komen pas om 11 uur ongeveer aan in de haven omdat er een enigszins vervelend windje stond te waaien. Ook brak er nog een schoot van de kluivert waardoor even snel moest worden gereageerd om verdere schade te voorkomen.
De spanningen onderling lopen iets op omdat het slaapgebrek bij velen nog al een probleem is wat ook niet makelijk is te verhelpen.
Rond 12 uur liggen we dan eindelijk in de haven waarna iedereen aan de schoonmaak wordt gezet om het schip wat presentabeler te maken.
Na het schoonmaken kreeg iedereen het "aanlegbiertje" voordat we van boord af konden om de stad te verkennen. 's Avonds is hier ook weer tijd voor.

Onze 4 Tall Shippers melden zich vandaag met de eerste belevenissen en foto's van hun aankomst in Stavanger. Er is beperkt internetbereik dus de volgende blogs zullen volgende week na de echte Tall Ship Race binnenkomen. Tjerk Hidde en Annemarije vertellen:

Verslag door Tjerk Hidde

Land in zicht! Dat riepen we na drie dagen op zee hebben gevaren waar we alleen booreilanden en grote containerschepen hebben gezien. Na de uitvaart uit Harlingen kwamen we na de Waddeneilanden direct op vrij ruig water terecht. Na de lunch hebben we met een kleine bemanning alle zeilen gehesen, 15 stuks. De rest van de bemanning was zeeziek... Met een beetje uitleg is het goed te begrijpen en nu we een paar keer gehesen en gestreken hebben kunnen we bijna alles als trainees al alleen af. We werken in wachten, vier uur op, acht uur rust. Dat gaat overdag en ’s nachts gewoon door, dus je slaapt steeds in korte intervallen en dan komt het ook nog geregeld voor dat er midden in de nacht ‘all hands on deck’ wordt geroepen, zodat iedereen alsnog op moet staan. De wind kan ’s nachts wegvallen zodat we op de motor verder moeten. Of er staat juist een prachtige wind en het dus zonde is om de motor te laten draaien. Dat zijn de momenten waardoor we uit ons nest werden geroepen en gebeld. Tijdens onze wacht staan we als trainees aan het roer, moeten navigeren, logboeken schrijven, zeilen bijzetten en helpen in de keuken. De bemanning geeft alleen instructies.

Woensdagnacht kwamen de lichtjes van de kust van Noorwegen in zicht. De haven van Stavanger lag al vol met tall-ships vanuit de hele wereld. Wij werden al opgewacht door Noorse jongeren die ons gaan begeleiden in Stavanger en omstreken. Wij kunnen als bemanning gratis in alle musea in Stavanger en er worden allerlei tripjes voor ons georganiseerd. Zo kunnen we met een internationaal samengestelde groep een fjordentocht doen, maar is er ook genoeg gelegenheid om op cultureel gebied Stavanger te verkennen.

Op zee hebben we geen telefoon/internetbereik, dus de eerste kopij is enigszins verlaat aangekomen. In Halmstad kunnen we Smallingerland weer op de hoogte stellen van de wedstrijd die we dan hebben gehad!

Bijzondere momenten door Annemarije

De afvaart in Harlingen was een moment waarbij familie en vrienden vanaf de pier ons uitzwaaiden. Toen we op het wad voeren, ontstond er onder mij en andere trainees een gemoedelijke sfeer. We wilden allemaal wel in de mast klimmen of in het kluivernet om de zeilen uit en in te pakken. We wilden zeilen en werken, maar toen het schip op de motor de zandbank van de Waddenzee had vermeden, kwamen we op de Noordzee. Daar stonden best hevige golven. Het schip ging echt op en neer. De bemanning van het schip wilde toch zeilen met windkracht 5 en de wind kwam uit het Noord Oosten. Je wilt van mij vast wel aannemen, dat het buiswater tegen de patrijspoortjes sloeg aan de lijzijde van het schip. Dat was wel eventjes opkijken: “zo gebeurt dat bij de Thalassa van 282 ton.’’ Ik persoonlijk was door de golfslag en het buiswater wel eventjes zeeziek. Maar de tabletten als primatour hielpen mij er goed boven op.

Een heel bijzonder moment was de lunch op dinsdag. Het was niet zozeer de nasi, maar de kapitein nam een frisse duik. We hadden namelijk gegeten aan dek en in de zon, terwijl het schip op zee dreef . Dat kon goed. Op de radar was binnen het bereik van 6 mijl geen enkel schip of booreiland zichtbaar, zodoende dreven we zonder zeilen en de motor was uitgezet.
Een frisse duik in de Noordzee was niet zomaar van viermeter hoog het water in springen, maar er slingerde een aantal trainees via een schoot van de ra in het water. Het was super en het water was opvallend helder ten opzicht van het binnenwater in Friesland.

Verder had ik persoonlijk wel “een strakke actie”. Ik moest om half vijf tijdens mijn wacht van 4 -8 uur het kluivernet in klimmen. De schoot van de stagfok was geknapt. Het zeil ging naar beneden en moest worden ingepakt. Dat was een karweitje voor mij tijdens de derde nacht en Stavanger was inzicht. Het schip voer aan de wind en de windkracht was een ruime 3 richting de 4. Ik moest mezelf in een tuigje hijsen en aan dat tuigje zaten haken waarmee ik mezelf vast maakte aan de verstaging. Het inpakken van de zeilen was een lastig werkje. Zou ik direct de “schoonheidsprijs” krijgen? Niet dus. Ik dacht vast is vast, en zo was het ook.

De wedstrijd van Stavanger naar Halmstad is een race waarbij louter en alleen mag worden gezeild. Als de wind niet gunstig staat moeten we meerdere malen overstag. Alle trainees zullen dan aan dek moet verschijnen. De bel en de kreet: “all hands on deck” zal dan meerder malen worden gebruld.

Nog een leuk gegeven: aan boord praten we als trainees al met elkaar via nautische begrippen. Zo is overstag gaan: brassen. Met brassen worden de ra’s (de rondhouten 'dwarsmast' op de staande masten van een vierkant getuigd schip zoals de Thalassa, red) omgekeerd. De zeilen op de ra's worden bij een overstag in een bepaalde volgorde (eerst de grote mast, daarna de fokkemast en de kruismast, red) gedraaid en opnieuw gezet. Zo drukken de ra's het schip om.

Binnenkomst haven Stavanger

Potzenmaker Jan Ketelaar is terug uit New York. De belevenissen waren nog niet allemaal beschreven. Daar gaan we dus met:

Part of it take 9
Vrijdag 18-9-09 7.59 uur

“Is wat jou beweegt hetzelfde als wat je gaande houdt”
Berend van Epscheuten

Gister Halina Reijn gezien, "la voix humaine" geregisseerd door Ivo van Hove.
Dat is niet zo maar wat een beetje toneel spelen dat gaat met hart en ziel.
In een oude loods op een tribune, een tot de essentie teruggebracht decor.
Het was een diep treurig stuk maar prachtig. Prachtig

Ik heb deelgenomen aan een bijeenkomst over "site specific theatre". Dat je een stuk maakt speciaal voor een bepaalde locatie. Ik moest wel denken aan hongergebieden ook aan Afghanistan en Irak. Die mensen leken me wel serieus hoor, daar gaat het niet om.
Het is altijd bijzonder hoe iemand een fascinatie heeft voor een deelgebied, hoe iemand zich volledig kan verliezen, in iets, dat voor de buitenstaander een detail lijkt.

Vandaag gaan we de beelden een beetje verzetten, naar ik hoop. Ze staan nu toch een beetje als stiefkinderen bij het afgetuigde en verlaten Frieslandhuis. Dat is op, zeg maar, 80 meter vanaf het festivalterrein waar het meeste gebeurt.
Op het festivalterrein zit het meeste publiek te eten, te zitten en te zijn, ik zou het mooi vinden als de beelden er tussen de mensen in staan. De directie van Oerol zowel als die van de Parade vinden het een goed plan.
Nu moet de organisatie van Governors eiland het nog goedkeuren. Als het niet toegestaan wordt ben ik zeer benieuwd naar de reden.

Je hebt, als je niet te zeer in je zelf gekeerd bent en er enigszins toonbaar uit ziet, snel en veel contact in de stad. Veel fijne momenten, een blik, een woord, een aanraking, dat komt misschien, omdat je met elkaar, allemaal een beetje alleen bent, maar misschien ook omdat er niets van je verwacht wordt omdat je toch zo weer verder met je eigen leven gaat.

Als ik weer thuis ben ga ik me ga ik me eerst eens goed scheren en dan vreselijk kussen, alles wat niet tegenstribbelt. Want dat mis ik wel, als het zo door gaat ben en heb ik straks 2 weken niet gekust. Ik hunker met grote hunker, het gaat hier nu geloof ik niet over seks, al weet je het niet zeker, wat mij betreft is seks toch ook een soort verslaving.
Wat je hier ook allemaal ziet lopen en bewegen zeg, als dat in optocht over de promenade zou gaan. Maar ook wat een lippen en monden waar je compleet in lijkt te kunnen verdwijnen.
Goed ik zal het hier verder maar bij laten.

Gister sprak ik met Julian, hij was tijdens het aandoen van zijn trui een stuk bril verloren.
Laat ik dat nu, na lang gezoek in het donker, weer terug vinden. Daar was ik wel blij om en hij ook.
Julian doet in real estate, dat is huizen verkopen heb ik begrepen. We hadden het ook een beetje over  ouder worden, en het gevoel dat het nu al, soms pijnlijk tot je door dringt, dat je tijd opraakt.
Julian had een mooi boek gelezen, van een bioloog, die schreef dat bijvoorbeeld een mier, in z’n mierenkolonie,  geen besef heeft, hoe en waarom hij functioneert, laat staan van tijd, maar toch een zinvol leven leidt, simpel omdat hij deel uit maakt van een groter geheel dat hij niet kent maar wel ondersteunt. En zo is het bij mensen misschien ook: waarom zou een mens beter zijn of beter moeten zijn dan een mier...dat is toch wel een troostrijke gedachte.

(wordt vervolgd)
 

Jan Ketelaar wees ons er terecht op dat "Part of it, take 5" nog niet op de site was verschenen. Dus voor alle trouwe volgers van Jan's gedachten, gevoelens en belevenissen volgt hier natuurlijk toch nog:

Part of it take 5

Los van aandachttrekkerij, egoïstische perikelen, avontuur, de adrenalinekicks, nieuwsgierigheid, het opdoen van zwetsmateriaal, de neiging om graag belangrijk te willen lijken en wat ik nog door blinde vlekken niet kan zien, is dat ik graag wil dat de wereld wat gezelliger wordt en dat iedereen te eten heeft.
Soms zou je graag op een dag als zo´n Japanse soldaat uit het oerwoud willen komen en dat ze zeggen “Er is helemaal geen oorlog, het is voorbij, ga naar huis, kom weer thuis, er is niets meer van de meeste narigheid over, we hebben allemaal te eten nu, er sterven vrijwel geen mensen meer in het verkeer, er wordt niet meer gebombardeerd voor de vrede, op de mijnenvelden wordt nu groente verbouwd, de boel is veilig en schoon nu, het is hartstikke gezellig, waar heb je al die jaren gezeten?”

Het is vreemd te constateren maar ook logisch dat wat er leeft of wat er sterft slecht tot je doordringt.
Toch is het zo dat het misschien wel goed zou zijn, een tijdje geen WK voetbal, geen Wimbledon, geen brood en spelen, geen hypes, geen afleidingsmanoeuvres.

Er is een bak vol selectieve boosheid, emmers vol verontwaardiging over futiliteiten, zoals over meisjes van dertien die de zee op willen en een land dat in rep en roer lijkt terwijl in datzelfde land iedere twee weken een kind van onder de twaalf in of onder een auto sterft.
Een Amsterdamse Marrokaan, of een Nederlandse Amerikaan die ergens in een brievenbus pist lijkt soms belangrijker dan een boot vluchtelingen en de omstandigheden van waaruit ze komen.
Maar goed, er is geloof ik een joods gezegde “red een mens en je redt de wereld’

“De staat” is gemaakt in een lange bui van gevoelens van onmacht. Waarom lijkt het niet gezelliger, waarom heeft niet iedereen te eten terwijl er raketten vertrekken, nieuwe gevechtsvliegtuigen besteld en gemaakt worden? Nou ja, noem het maar.

In hoeverre drukt de wereldsituatie op onze schouders, een mens is een sociaal dier, nu de wereld door de huidige verbindingsmogelijkheden zo klein lijkt te zijn lijken de mensen te sterven in je achtertuin.
Dat drukt op ons, er wordt nog al wat gedronken en geantidepressivaat.(wordt vervolgd)
 

Ver weg in New York mijmert Potzenmaker Jan Ketelaar over 'home sweet home':

Vooral ‘s nachts als de werkplaats en de wereld van mij is.(wordt vervolgd)

Meer verhalen van Potzenmaker Jan Ketelaar in New York:

Part of it take 7
17 Sept. 8.47 uur

Ik heb me er maar aan overgegeven, ik ga het niet redden en dat is ook geen wonder.
Je bent in het bos en je ziet een blaadje.
Je bent voor drie seconden in een joekel supermarkt of bibliotheek.
Je praat een paar woorden met iemand.
En dan wil je zeggen of dan vragen ze je hoe was het?
Dat gaat niet, het is te groot en te veel.

Maar goed in New York staan meer bomen dan ik dacht en veel die ik niet ken.
In de supermarkt staat een speciaal schap met mondwater, enige overdrijving is mij niet vreemd maar misschien wel 80 soorten. Wat zou dit zeggen?
Ik vroeg de weg aan een grote zwarte portier, toen hij uitgepraat was en ik het begreep, gaf hij mij een hand en sloeg z’n andere arm om me heen met de woorden “take care brother”

Het museum of modern art (MOMA), daar ben ik geweest, ik heb me voornamelijk gericht op ruimtelijk werk. Het was toch wel emotioneel om de collega’s te zien. Al was dat denk ik ook omdat ik me realiseerde dat ik daar ook zou kunnen staan (schaam op mij). Het is jammer dat ik zo laat begonnen ben, het is een lange weg te gaan.
Ik mocht visitekaartjes en foto’s afgeven het was niet mogelijk een afspraak te maken ook niet in dit speciale geval dat de beelden in New York zijn. Dit ook omdat de commissie niet los van elkaar kan opereren en maar eens in de zoveel tijd bij elkaar komt.
Het komt er op neer dat ik me beter voor had moeten bereiden, en zo is het ook.
Als ik wat met New York wil dan is dit een klein verkenninkje.
Ben bij een aantal grote galeries in Chelsea geweest, prachtige ruimtes, dat is wel zeker, maar ik heb niet het gevoel daar aansluiting te vinden.
Wat ik moet doen is gewoon rustig doorwerken, m’n talenten bundelen en me misschien, of me misschien wel zeker, specialiseren. Werken is toch ook gewoon het fijnst.

Op Governors Island gaat het festival vandaag weer los tot en met de 20e.
Ik kies ervoor om bij m’n werk te zijn, met mensen te praten en kaartjes uit te delen.
Om zo een beetje te zaaien.

Na de verhalen over de eerste paar dagen van het verblijf van Potzenmaker Jan Ketelaar in New York ontvingen we vanochtend een verslag van de Frieslanddag op Governors Island:

Part of it take 6
16 sept. 17:26 uur

“Moraal en ethiek zijn, na de maag, voor een groot
gedeelte afhankelijk van de leegte van de zak.
Dat is bij mannen, bij vrouwen weet ik dat niet zo”

Berend van Epscheuten

Het is zo druk, ik gun me de tijd niet om even rustig wat te schrijven.

Voor ik iets probeer te zeggen over de Frieslanddag eerst iets over het Holland-dorp.
Zo dat was het al weer.
Nee toch nog even, als je nu Nederland neer wilt zetten als een land van diensten, of een economie van kennis, of een beetje cultuur, dan kun je dat doen.
Maar dat is geloof ik niet de bedoeling geweest. Ik weet niet wat dit dorp of de aanloop naar dit dorp gekost heeft en ook niet wat sowieso de bedoeling was maar het enige dat ik kon denken was, snel wegwezen, hier hoor ik niet bij.
Een stel verklede halve zolen, in een decor, dat bij de eerste beste buurtvereniging of optocht, met factor 10 keer beter uitgevoerd wordt. Wat een vertoning zeg, schurftig bordpapieren huizen met stroopwafelige haring, een krakemikkerige molen, zakjes tulpenbollen en ongein.

Nee dan de Frieslanddag, ik probeer me te gedragen nu.
Het was gezellig, veel mensen zagen elkaar of zagen elkaar weer en dat was mooi.
Het huis op Governors Island, waar Reagan en Gorbatsjov elkaar spraken, was ingepakt met Friese vlaggen. En van binnen bekleed met promotie materiaal, op de schoorsteen stond tussen de Amerikaanse en Friese vlag een beeld van uw Potzenmaker voorstellende en hetende “vermoeide man”.

Het was wel fijn met mensen van de provincie die aardig voor me waren, allemaal, echt waar, en de commissaris die het regelde en met mijn toestel een foto maakte van Doutzen Kroes en mij, staande voor de Staat van Nederland.
Jannewietske de Vries was er ook en ze vonden het allemaal mooi. Ook omdat er zo toch nog wat beeldende kunst bij was. Maar ik dacht eerlijk gezegd wel een beetje “stop het geld waar je mond is”.
Bijvoorbeeld de gemeente Achtkarspelen heeft 25 % van de kosten gedragen, de gemeente Drachten Smallingerland 10%, Hendrik Wind 20%, Theunis Bakker van “Mannen van Staal” uit Winsum 15%, blijft over een gat van 30% voor Potzenmakerij Ketelaar. Maar goed, ik wilde het zelf en heb me met verve binnengeklungeld.

Toch in een soort van streven naar cultuurpromotie en 2018 is het licht vreemd dat de provincie niets heeft bijgedragen aan de beeldende kunst in en bij het tijdelijke Frieslandhuis.
Dat er bijvoorbeeld niet even een schilderijtje hing van...ik zal geen namen noemen.
Aan de andere kant had ik die kunstenaars ook wel graag eens wat actiever.
Wat verder nog opmerkelijk was, was dat toen de loop er in zou gaan komen, de loop van Amerikanen, dat toen het huis werd afgetuigd en afgesloten voor publiek.
En dat er geen droge worst was.
Dat was zacht gezegd een beetje maf.
Kort samengevat bij komende promoties van de provincie Friesland zou de provincie Friesland beeldend kunstenaars uit kunnen nodigen om werk beschikbaar te stellen of misschien een beetje mee te denken of beide.
Maar misschien heb ik wat gemist.

Verder spijt het me, mocht dit geheel wat lullig overkomen, want het was eigenlijk heel leuk met elkaar maar ik moest het wel even zeggen. (wordt vervolgd)

Potzenmaker Jan Ketelaar verblijft in New York. Hij woonde de festiviteiten rond New York 400 bij omdat zijn beeldengroep "De Staat van Nederland" voor de gelegenheid naar Governors Island is verscheept. De Potzenmaker heeft - met wat technische vertraging - tijd gevonden om zijn belevenissen van de eerste dagen naar ons te sturen:

Part of it 1
Amsterdam 8 sept. 16:14

Ik zit te wachten, veel te vroeg, tot ik in het vliegtuig mag.
We waren vanochtend al om kwart over tien weggegaan, het is wat.
Wat een zenuwenboel zeg, rijke fantasie, apen en beren.
De vlucht gaat, als het goed gaat, zeven uur en een kwartier duren.
Het is de bedoeling dat het vliegtuig vertrekt om 18:15 en dan arriveert om 20:15 Amerikaanse tijd.
Het is een hele klus geweest het zo ver te laten komen.
“De staat van Nederland” is al in New York. Het beeld heet daar nu “States of Holland”
“De staat”  bestaat uit 2 beelden, een wijzende man en een tijdgeest die “MEER” heet.
De wijzende man is een 3.60mtr. lange man.
In New York noem ik de wijzende man “state 2 Pointing”. Het beeld “MEER” heet “state 1 MORE”.
Het is half vijf nu, er komen al meer mensen, m’n hoofd voelt een beetje zwaar, als ik het zeggen mag (wordt vervolgd).

Part of it 2
9 sept. 6:20

Bang ben ik.
Voor geluksgevoel, dat vaak breekbaar is en kort, is, als je het nuchter beleeft, wel wat moed nodig. Ik typ met klamme handjes, mijn hart klopt, wat mij betreft, nadrukkelijker dan nodig.
Ik moet aanvaarden dat het nodig is om aan de gang te gaan om niet in een angstige apathie te geraken.
Er is zoveel en er kan zoveel mis gaan.
Ik moet zo contact opnemen met de organisatie, om vandaag “De staat” uit de container te halen en een plaats te geven op Governors Island. Het New Island festival hoopt morgen te starten. Zaterdag 12 september is de Frieslanddag.

Okidoki jonges en meisjes, ik ga me wassen en wat eten zoeken
Wordt vervolgt (mag ik hopen)
Aah komt wel goed hoor.

Part of it 3

Heb gesmst met de organisatie hoe laat ik zal komen.
Het is nu 8.45uur, ik zou wel willen beginnen maar ik weet nog niet hoe ik bij de veerboot naar Governors Island moet komen en ook niet hoe laat deze gaat.
Ik wacht tot 10.00 uur, als ik dan nog niks gehoord heb neem ik een taxi naar de veer.
Laat ik zeggen 9.30 uur, onzekerheid is een kwelling, je kunt maar beter aan het werk zijn, maar ik heb zo´n vreemde baan.

Ik heb de goegemeente verteld dat ik alleen wilde gaan, omdat me dat een soort “eenzame wolf-gevoel” zou geven waardoor ik me mogelijk heel sterk zou kunnen voelen vanuit m’n eenzaamheid. Forget it.(wordt vervolgd)

Part of it 4
10 sept. 4:51 uur

Het valt zo vaak mee, al lijkt dat soms niet zo.
Vanmorgen of laat ik zeggen gistermorgen was eerst geen contact te krijgen met de organisatie op het eiland. De veer naar Governors Island voer pas om 14:00 uur. Dit i.v.m. veiligheidsmaatregelen omdat president Obama in de stad was.
Toen ik op het eiland aankwam lagen de beelden voor het tijdelijke Fryslan-house in het gras.
Ik zag de bui al hangen, wegzakkende heftruck enzo, maar niets van dat alles. Ik werd geholpen door Gerard die voor de Parade werkt. Het betekende dat ik kon kijken hoe goed hij het deed. En zo was het. Met een enorme verreiker ,en soort telescopische heftruck, had Gerard het zo voor elkaar. Ze staan er mooi bij nu.
Er was, van Amerikaanse zijde, commotie over “de wijzende man” daar deze naakt is. Men heeft daar grote moeite mee en gevraagd of “his private parts” kunnen worden bedekt.
Ik heb daar niet lullig over gedaan, hij heeft een leren schortje voor nu. Wel overweeg ik een terugkerende modeshow met als thema “charming the snake”
Er is van alles mogelijk, onze Sietske heeft een prachtig schortje gemaakt van een blauwe theedoek met molentjes, ze heeft er “CENSORED” opgedrukt met zwarte verf.
Een sok van Heerenveen kan ook mooi zijn of een grote luier van een vlag, maar ik zal de boel niet provoceren. Sinds ik het beeld gemaakt heb gaat het nog het meest over die leuter, ik maak me daar zelf ook schuldig aan.
Ze komen van Omrop Fryslân met een camera, ik moet een beetje oefenen wat ik ga zeggen.
(wordt vervolgd)
 

Een vraag die veel ZZP-ers (Zelfstandigen Zonder Personeel) zichzelf waarschijnlijk regelmatig stellen, zeker in economisch slechtere tijden. Speciaal voor ZZP-ers uit Smallingerland en Opsterland organiseren de gemeenten Smallingerland en Opsterland, Beleefbibliotheek en de Kamer van Koophandel daarom een informatieavond op
23 september, waar dit thema centraal staat.

Voor ZZP-ers kan het lastig zijn om aan nieuwe opdrachten te komen. Je hebt nieuwe contacten nodig en daarnaast moet je bestaande relaties ook onderhouden. Maar hoe doe je dat? Hoe zorg je ervoor dat je bekendheid krijgt en hoe presenteer je kort en krachtig je bedrijf als je in gesprek gaat met een potentiële klant?
Hierover zullen twee jonge lokale ondernemers hun persoonlijke ervaringen met u delen, namelijk Mark Maas van bouwkundig tekenbureau MARKING en Jan Lammert Sijtsema van het internetbureau Pronamic. Deze laatste geeft u o.a. tips om meer opdrachten te krijgen via internet. De Kamer van Koophandel staat onder de titel “Grip op UW markt” stil bij het ondernemersplan, met specifieke aandacht voor de marketingmix, nuttige netwerken en het Mentortraject. Dit alles draagt bij aan het verkrijgen van meer grip op de markt en dus het vergroten van uw succes!

Uiteraard is er deze avond volop gelegenheid om met andere deelnemers kennis te maken. De informatieavond op 23 september vindt plaats van 19.30 tot 21.30 uur in de Beleefbibliotheek aan het Museumplein in Drachten. Meer informatie over het programma vindt u op www.kvk.nl/startersbijeenkomstnoord. Hier kunt u zich ook opgeven, deelname is gratis.